Bruggen van Arnhem
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De stad Arnhem staat bekend om zijn locatie aan de rivier de Nederrijn. De stad ligt echter pas sinds 1536, nadat de Rijn naar het noorden verlegd was, direct aan de rivier. In 1603 werd in Arnhem de eerste brug aangelegd, terwijl tot die tijd een veerpont zorgde voor vervoer over de rivier. Arnhem kent op het moment 3 bruggen over de Rijn, en er zijn plannen voor een vierde brug.
Inhoud |
[bewerken] Schipbrug
In 1601 had Arnhem nog een veer, maar in 1603 werd er een schipbrug aangelegd. Dit maakte de stad beter bereikbaar voor de boeren uit de Betuwe en voor de kooplieden uit Nijmegen. De schipbrug lag ten Westen van de stad, op de plek waar tegenwoordig de Roermondspleinbrug ligt, en zorgde voor de belangrijkste verbinding over de Rijn tot de bouw van Rijnbrug in 1935.
Een schipbrug bestaat uit een aantal kleine schepen met daarop een vloer, waarover men van de ene naar de andere oever kon lopen of rijden. Als een schip op de rivier wilde passeren, werd er een deel van de brug tussenuit gevaren. Wie naar de overkant wilde, moest dan wachten; dit kon nog wel eens lang duren. Als er veel ijs op de rivier dreef, werd de hele brug weggehaald en in de haven neergelegd.
[bewerken] Rijnbrug / John Frostbrug
_03.jpg)
 Zie John Frostbrug voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Arnhem heeft vanaf 1603 een schipbrug gekend, maar de groei in het begin van de 20e eeuw vroeg om een permanente verbinding over de Nederrijn. De Rijnbrug werd in 1935 voltooid en verbond de Arnhemse binnenstad met Malburgen in Arnhem-Zuid. De brug werd in de Tweede Wereldooorlog 2 keer verwoest, en werd in 1978 officieel hernoemd tot de John Frostbrug, naar John Dutton Frost, die als luitenant-kolonel van het tweede bataljon van de Eerste Britse Luchtlandingsbrigade tijdens de Slag om Arnhem de brug bereikte.
[bewerken] Roermondspleinbrug / Nelson Mandelabrug
Tijdens de jaren zestig kent Arnhem een grote groei, en de oude Rijnbrug, kan het toenemend verkeer tussen Arnhem-Noord en Arnhem-Zuid alleen niet meer aan. Daarom wordt in 1965 besloten tot de bouw van een tweede brug over de Rijn. In 1968 verschijnt het definitieve bouwrapport maar het duurt tot 1974 voordat de bouwopdracht is afgegeven. In 1977 wordt de Roermondsplein-brug in gebruik genomen, op dezelfde plek als de schipbrug die tussen 1603 en 1935 de verbinding vormde tussen Arnhem-Noord en Arnhem-Zuid. Door de aanleg van de brug waren wel aanpassingen nodig aan het Roermondsplein, Nieuwe Plein en Willemsplein, wat ten koste ging van de nieuwe Eusebiuskerk aan het Nieuwe Plein. In 1994 werd de brug hernoemd tot Nelson Mandelabrug.
In het kader van het Rijnboogproject krijgt Arnhem een haven tussen het stadscentrum en de Rijn. Hierbij wordt de Nelson Mandelabrug een krullende laan met kantoren, woningen, een evenementencentrum en een park eromheen. De afrit voor de bus richting station wordt gesloopt, een nieuwe rotonde met parkeergarage komt op het Roermondsplein. De gemeente hoopt in 2007 met de aanleg van de haven te kunnen beginnen.
[bewerken] Pleybrug / Andrej Sacharovbrug
Op 3 november 1987 wordt een derde brug over de Rijn in gebruik genomen: de Pleybrug of Andrej Sacharovbrug, naar de Russische atoomgeleerde en Nobelprijswinnaar. Deze brug moet zorgen voor een aansluiting van de N325 uit het zuiden op de snelwegen A12, A348 en A50 ten noorden van Arnhem via het Knooppunt Velperbroek. Daarnaast moet de brug ook het centrum verder ontlasten van autoverkeer.
De Pleybrug vormt de langste overbrugging over de Rijn van alle Arnhemse Rijnbruggen, en kent ook de meeste verbindingen en afslagen. Tussen het begin van de Pleyroute bij het Knooppunt Velperbroek en het einde bij de aansluiting op de N325 naar Nijmegen, zorgt de weg voor een verbinding met Presikhaaf, de industrieterreinen van IJsseloord, industrieterrein Kleefse Waard, een verbinding naar Huissen, Malburgen, Kronenburg, de Rijnhal, de Grote Koppel en Gelredome.
[bewerken] Westtangent
| Zie Westtangent voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De Westtangent is een geplande weg aan de westzijde van Arnhem die de rondweg rond deze stad moet voltooien. Momenteel studeren de gemeente Renkum, de gemeente Arnhem en de provincie Gelderland op dit plan. De geplande weg moet de Amsterdamseweg met de nieuwe wijk Schuytgraaf verbinden. Vanuit de Amsterdamseweg loopt het traject langs Mariëndaal door de Rosandepolder en een vierde Rijnbrug naar de nieuwe Arnhemse wijk Schuytgraaf. Deze route zal (grotendeels) parallel aan het spoor, en de al bestaande spoorbrug, komen te lopen.
Er gaan stemmen op om de nieuwe Rijnbrug te vernoemen naar Stanisław Sosabowski, bevelhebber van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade die tijdens de Slag om Arnhem landde bij Driel. Het vernoemen van een brug naar Stanislaw Sosabowski kan worden gezien als eerherstel voor de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade.
[bewerken] Spoorbrug
De ijzeren spoorbrug over de Rijn biedt de spoorwegverbinding tussen Station Arnhem en Station Arnhem Zuid op het traject Arnhem-Nijmegen. De spoorweg loopt aan de noordzijde langs de stadsgrens door de Rosandepolder, en scheidt aan de zuidzuide de wijken Schuytgraaf en De Laar, vlak voor aankomst bij het Station Arnhem-Zuid.
De huidige brug is de vijfde spoorbrug over de Rijn bij Arnhem. De eerste spoorbrug werd gebouwd in 1879 en had meerdere bogen en een extra pijler in de rivier. Op 10 mei 1940 werd de brug tijdens de Duitse aanval opgeblazen, en op 19 november werd de verwoeste brug door de Duitse bezetters vervangen door een brug uit Zaltbommel. Omdat deze maar uit één baan bestond verrezen aan beide kanten van de brug seinhokjes van waaruit het treinverkeer werd geregeld. Tijdens de Slag om Arnhem werd de brug echter weer verwoest, en daarna vervangen door een tijdelijke brug uit Dordrecht. In 1952 werd die vervangen door de definitieve brug zoals deze er nu nog staat.
[bewerken] Bruggen over de IJssel
Er zijn twee bruggen over de rivier de IJssel: de Westervoortse brug, welke loopt van industrieterrein Kleefse Waard naar Westervoort, en een brug waar de A12 vanaf Knooppunt Velperbroek richting Oberhausen loopt. Aan de Arnhemse zijde van de Westervoortsebrug bevindt zich het uit 1865 stammende Fort Westervoort.
[bewerken] Monumentale bruggen over de St. Jansbeek
In het park Sonsbeek en in het aangrenzende Sonsbeekkwartier bevinden zich enkele kleine maar monumentale bruggen over de St. Jansbeek, de waterstroom die aan de bron stond van de ontwikkeling van Arnhem.
