Pearl Jam

Pearl Jam is een Amerikaanse rockband uit Seattle die in 1990 gevormd werd. In die tijd werd de muziek van de band als grunge bestempeld, zoals ook andere bands uit Seattle als Nirvana, Alice in Chains en Soundgarden aan grunge werden gekoppeld. Later werd Pearl Jam steeds vaker geassocieerd met alternatieve en mainstream rockmuziek. Geschat wordt dat Pearl Jam wereldwijd meer dan 60 miljoen albums heeft verkocht.

De bekendste musicus van Pearl Jam is zanger en gitarist Eddie Vedder. Daarnaast spelen ook bassist Jeff Ament, gitaristen Stone Gossard en Mike McCready en de drummer Matt Cameron in de band. Sinds 2002 is Pearl Jam uitgebreid met een toetsenist, bekend onder zijn bijnaam Kenneth 'Boom' Gaspar.

De band werd vooral bekend door de eerste twee albums: Ten (1991) (dat meer dan 11 miljoen keer in de Verenigde Staten werd verkocht) en Vs. (1993) (destijds het snelstverkopende album in de Verenigde Staten met 1 miljoen verkopen binnen de eerste week en 7 miljoen verkopen totaal), met daarop nummers als Alive, Jeremy, Even Flow, Black, Daughter, Go en Dissident. De bekendste nummers van het derde album Vitalogy (1994) zijn Spin the Black Circle, Corduroy, Better Man en Immortality.

In de jaren 1992 - 1996 was Pearl Jam een van de grootste rockbands ter wereld, vooral Vedder kreeg veel aandacht van de media. Nummers als Blood en Corduroy gaan hierover. De band ging zich hier steeds meer tegen verzetten, weigerde jarenlang om nieuwe videoclips te maken, ging een gevecht aan met Ticketmaster en experimenteerde vanaf Vitalogy met de eigen muziek.

Doordat Pearl Jam zich tegen de eigen populariteit begon te verzetten haalden de albums No Code (1996, met nummers als Present Tense, In My Tree), Yield (1998, met nummers als Brain of J, Given to Fly, Do the Evolution), Binaural (2000, met nummers als Nothing as It Seems, Insignificance), Riot Act (2002, met nummers als Save You, Love Boat Captain, I Am Mine) en Pearl Jam (2006, met een nummer als Come Back) nooit de verkoopcijfers van de eerste drie albums. Pearl Jam was echter een gevestigde naam in de muziekwereld geworden en tourde rondom de albums langs vooral uitverkochte zalen in de Verenigde Staten en afwisselend vaak ook door Europa en Australië. Op 18 september 2009 werd het negende album, met de titel Backspacer, uitgebracht.

De lezers van USA Today riepen Pearl Jam in 2005 uit tot The Greatest American Rock Band Ever voor bands als Aerosmith, Van Halen, The Eagles, Guns N' Roses, The Doors, R.E.M., Metallica, KISS en Nirvana. Allmusic noemt Pearl Jam "de populairste Amerikaanse rock & roll band van de jaren'90". Tijdens de uitreiking van de 1996 Grammy Awards won het nummer Spin the Black Circle een award voor de Best Hard Rock Performance, waarop Eddie Vedder tijdens de ontvangst ervan zei: I don't know what this means. I don't think it means anything. De videoclip van Jeremy werd in 1993 bekroond met vier MTV Video Music Awards, waaronder Best Video of the Year.

Ten stond in 2007 en 2008 op #1 van de Hemelse Honderd, een lijst van van de honderd beste albums, samengesteld door de luisteraars van 3FM. Black was in 2006 de hoogste Pearl Jam-notering met #14 in de Arrow Rock 500 en #2 in de 90s Request Top 100 (2008) van 3FM.

[bewerken] Bandbiografie

[bewerken] Oprichting en bezetting

Na de dood van de zanger van Mother Love Bone Andrew Wood (L'Andrew the Love Child) in 1990 ging deze band uiteen. Alleen gitaristen Stone Gossard en Jeff Ament bleven over. In 1990 besloot Gossard zijn gevoelens min of meer van zich af te schrijven. Gossard had Mike McCready eens zien spelen toen hij 14 jaar oud was in een band genaamd Shadow en was destijds al onder de indruk van het spel van de jonge McCready, en beiden begonnen gezamenlijk te oefenen. McCready bracht Ament weer in contact met Gossard.

Nu moesten nog een zanger en een drummer worden gevonden. Gossard, Ament en McCready stelden een demotape met vijf nummers op. Jack Irons (ex-drummer van Red Hot Chili Peppers) kreeg de demotape om te zien of hij interesse had en hij mocht de demotape aan elke zanger doorgeven die hij geschikt achtte. Jack Irons sloeg het aanbod af om drummer te worden maar gaf de demotape aan zijn vriend, en zanger in de San Diego band Bad Radio, Edward Louis Severson III. Severson had zich al de naam Vedder aangemeten (de achternaam van zijn moeder). Hij schreef teksten voor drie nummers (Alive, Once, en Footsteps), de Mamasan-trilogie, en stuurde alles vanuit San Diego terug naar Seattle.

Ament en Gossard waren erg onder de indruk van hetgeen zij hoorden en belden Vedder op met het verzoek of hij meteen naar Seattle kon afreizen. Vedder ging met een van de volgende vluchten naar Seattle in een zomers tenue. Bij aankomst in Seattle moest hij het bruine jasje van Gossard lenen omdat het veel te koud was. In Dave Krusen werd de drummer gevonden en was de band compleet.

Vedder, Ament, Gossard en McCready hebben sinds 1990 altijd in Pearl Jam gespeeld. Alleen de positie van drummer is aan veranderingen onderhevig geweest. Dave Krusen was de drummer tot mei 1991 en speelt op de cd Ten. Matt Chamberlain nam het over en is te zien op de videoclip van Alive. Hij stapte echter al snel over naar de huisband van Saturday Night Live en stelde zijn vriend Dave Abbruzzese als opvolger voor. Abbruzzese werd de bekendste drummer van Pearl Jam omdat hij tijdens de jaren speelde (1991-1994) dat de band explodeerde. Jack Irons, die Vedder had geïntroduceerd, volgde Abbruzzese op en speelde nog enkele nummers in voor de cd Vitalogy. In maart 1998 was Jack Irons het touren zat en werd hij opgevolgd door Matt Cameron (ex-Soundgarden). Cameron is de huidige drummer van Pearl Jam en daarmee de langstzittende drummer.

[bewerken] Ten en de 'grunge'-jaren

Op 22 oktober 1990 geeft de band onder de naam Mookie Blaylock het eerste optreden voor enkele tientallen bezoekers in de Off Ramp club in Seattle. Mookie Blaylock was de bijnaam van een bekende basketballer Daron Oshay "Mookie" Blaylock. Ten, de naam van het eerste album was het rugnummer van Mookie Blaylock.

Hierna volgen diverse kleine optredens, speelt Pearl Jam soms in het voorprogramma van Alice in Chains en wordt een platencontract bij Epic getekend. De naam van de band wordt in de loop van 1991 veranderd in Pearl Jam. Oorspronkelijk vertelde de groep dat de naam "Pearl Jam" kwam van de overgrootmoeder van Eddie Vedder, genaamd "Pearl" (wat waar is), die een speciaal Indiaans recept zou hebben gehad voor jam. Later bleek dit een grap te zijn geweest. De echte oorsprong ligt bij Jeff Ament, die de naam Pearl voorstelde. Na lang discussiëren besloten ze de naam uit te breiden tot Pearl Jam, met jam in de betekenis van een lang uitgesponnen muzikaal stuk. Ze waren geïnspireerd geraakt bij een optreden van Neil Young.

In maart 1991 worden in Seattle de opnames voor Ten gemaakt, welke in augustus 1991 wordt uitgegeven (een maand voordat Nirvana met het album Nevermind zal uitkomen). Vanaf oktober 1991 speelt Pearl Jam, met drummer Dave Abbruzzese, in het voorprogramma van The Red Hot Chili Peppers en The Smashing Pumpkins. In februari 1992 begint Pearl Jam aan de eerste Europese tour, speelt het op BBC TV en wordt meerdere keren in Nederland gespeeld. Meteen bij terugkomst in de Verenigde Staten geeft de band een legendarisch optreden voor MTV Unplugged en treedt het op tijdens Saturday Night Live.

Het is in deze periode dat Nirvana-zanger Kurt Cobain in een interview met het Amerikaane muziekblad Rolling Stone naar Pearl Jam uithaalt en ze een corporate band noemt: een vanachter een bureau gevormde band om commercieel in te springen op de opkomst van de alternatieve rockmuziek. Ten is volgens Cobain geen alternatief album omdat er veel gitaarsolo's opstaan. Het zorgt voor een beruchte vete tussen de fans van beide bands, hoewel Cobain al snel de vrede met Eddie Vedder sluit. Jaren later zegt Eddie Vedder dat beiden een slow dance deden tijdens het optreden van Eric Clapton bij de 1992 MTV Video Music Awards. Hierover zegt hij in 1992: ”Kurt Cobain and I made up the other night”. In 1994 noemt Cobain de zanger van Pearl Jam "a good guy". Maar Pearl Jam krijgt meer kritiek te verwerken. Het Britse muziekblad NME schrijft dat Pearl Jam was "trying to steal money from young alternative kids' pockets".

In de zomermaanden van 1992 tourt Pearl Jam met Lollapalooza door de Verenigde Staten. In augustus 1992 wordt een videoclip van het nummer Jeremy uitgegeven, welke zeer vaak op MTV wordt gedraaid en een jaar wordt bekroond met vier MTV Video Music Awards. In september 1992 wordt de film Singles uitgegeven over de grunge-scene in Seattle. Bandleden van Pearl Jam (Ament, Gossard en Vedder) spelen een kleine rol, en de nummers State of Love and Trust en Breath staan op de soundtrack van de film. De opnames met de bandleden van Pearl Jam worden gemaakt als de band nog Mookie Blaylock heet.

Eind 1992 is Pearl Jam inmiddels een grote naam in de Verenigde Staten. Ten bereikt #2 in de Amerikaanse Billboard en zal meer dan twee jaar in de Amerikaanse hitlijsten blijven staan. De band staat bekend om de intensieve live-optredens, waarbij Eddie Vedder vaak allerlei acrobatische toeren uithaalt en stagediven erg gebruikelijk is.

Eddie Vedder zingt in oktober 1992 tijdens het 30th Anniversary Concert voor Bob Dylan en in januari 1993 met The Doors tijdens de opname van de band in de Rock and Roll Hall of Fame. In deze maand wint Pearl Jam twee American Music Awards: Favorite New Artist-Pop/Rock en Favorite New Artist - Heavy Metal/Hard Rock. In juli 1993 speelt de band tijdens de Europese tour enkele keren in het voorprogramma van U2.

In september 1993 speelt een geïnspireerd Pearl Jam de nummers Animal en Rocking in The Free World tijdens de 1993 MTV Video Music Awards. Eind 1993 is Pearl Jam qua beroemdheid op het hoogtepunt: de verkopen van het tweede album Vs zorgen voor records, Eddie Vedder staat op de voorkant van het Amerikaanse toonaangevende blad Time en de band staat op de voorkant van Rolling Stone. Het blad schrijft: "Few American bands have arrived more clearly talented than this one did with Ten; and Vs. tops even that debut". Halverwege december 1993 zou de MTV Live and Loud New Year’s Eve special in Seattle met onder meer Pearl Jam en Nirvana worden opgenomen, maar Pearl Jam zegt af.

In 1994 veranderen veel zaken. De band besluit al snel om de commerciële activiteiten terug te schalen, en weigert om nog videoclips te maken. Pearl Jam heeft vanaf het begin geweigerd om een videoclip voor Black uit te brengen. De dood van Kurt Cobain in april 1994 leidt tot veel extra spanningen, vooral bij zanger Eddie Vedder die samen met Kurt Cobain als leider van een nieuwe generatie wordt gezien. Een geëmotioneerde Eddie Vedder speelt een week later met Pearl Jam tijdens Saturday Night Live en heeft een 'K' op zijn shirt ter hoogte van zijn hart getekend. De Amerikaanse zomertour van de band wordt geschrapt omdat Pearl Jam niet meer in zalen wil spelen die door concertorganisator Ticketmaster worden georganiseerd. De band beschuldigt Ticketmaster ervan de fans onnodige kosten te laten maken en probeert tevergeefs dat de Amerikaanse overheid het bedrijf aanklaagt vanwege een monopoliepositie. Drummer Dave Abbruzzese wordt in augustus 1994 ontslagen en vervangen door Jack Irons. De band geeft aan dat politieke verschillen de reden is. Abbruzzese was bijvoorbeeld tegen het gevecht met Ticketmaster.

In dat jaar "vecht de band op alle fronten", volgens de bandmanager. Niet alleen met Ticketmaster, maar ook met platenmaatschappij Epic omdat de band het uitbrengen van singles en videoclips tegenhoudt. Volgens muziekcriticus Jim DeRogatis eist Pearl Jam dat van elk album ook LP's worden gemaakt en wil de band, net als The Who, twee tot drie platen per jaar uitbrengen. Nieuw materiaal is al begin 1994 klaar, maar Epic of het gevecht met Ticketmaster zorgt ervoor dat de uitgave ervan wordt uitgesteld.

In december 1994 wordt uiteindelijk het derde album Vitalogy uitgebracht. Het album wordt door velen als ruwer dan Vs beschouwd en het bevat enkele experimentele nummers. Stephen Thomas Erlewine van Allmusic schrijft dat "thanks to its stripped-down, lean production, Vitalogy stands as Pearl Jam's most original and uncompromising album”. Vele nummers lijken te draaien om de druk van beroemd zijn. Spin the Black Circle is een hommage aan het vinyl.

De omslag van de CD is in de vorm van een booklet en bevat materiaal uit een medicijnboek uit de jaren'20. De verwachtingen zorgen er mede voor dat het album bijna net zo snel verkoopt als Vs ruim een jaar eerder, waarmee deze beide albums van Pearl Jam op dat moment de snelst verkopende albums in de geschiedenis van de Verenigde Staten zijn. Het album komt op #1 binnen in de Billboard Top 200 Albums en zal daar vijf weken blijven staan. In totaal zal Vitalogy in de Verenigde Staten ongeveer vijf miljoen keer verkocht worden. Het nummer Better Man bereikt #1 in de Billboard Mainstream Rock hitlijst.

In januari 1995 zingt Eddie Vedder tijdens de opname van Neil Young in de Rock and Roll Hall of Fame en begint de tour ter promotie van Vitalogy. De band speelt in Azië, Australië en de Verenigde Staten. Maar spanningen blijven bestaan. Het organiseren van concerten zonder Ticketmaster valt tegen. Het concert in juni 1995 in San Francisco's Golden Gate Park (50.000 aanwezigen) wordt afgebroken vanwege ziekte van Eddie Vedder. Het publiek is woedend en de tour wordt afgebroken. Resterende concerten worden in juli 1995 gegeven en enkele concerten worden naar september 1995 verschoven. In dat jaar speelt de band met Neil Young op het album Mirror Ball. Twee opgenomen nummers (I Got ID en Long Road) worden door Pearl Jam uitgegeven onder de naam Merkin Ball.

[bewerken] Van No Code tot en met de eeuwwisseling

Pearl Jam treedt een jaar lang na de promotie van Vitalogy niet meer op. Eddie Vedder zingt in augustus 1996 mee tijdens het laatste optreden van The Ramones. Pas na het uitbrengen van het vierde album No Code in diezelfde maand gaat Pearl Jam weer optreden. No Code is experimenteler dan ooit en gaat onder meer over spiritualiteit, moraliteit en zelfbeschouwing. David Browne van Entertainment Weekly schrijft dat "No Code displays a wider range of moods and instrumentation than on any previous Pearl Jam album”.

Het album komt op #1 binnen in de Amerikaanse Billboard 200, maar valt snel daarna weg. Er komt veel kritiek van fans op de nieuw ingeslagen weg. No Code haalt zeker niet de verkoopcijfers van de vorige albums en is uiteindelijk een van de meest bekritiseerde albums van de band geworden.

Nog steeds weigert Pearl Jam om op te treden tijdens concerten die door Ticketmaster worden georganiseerd. De band blijft echter zeer populair tijdens de (beperkte) tour in de Verenigde Staten en Europa. Op 6 november 1996 speelt Pearl Jam in de RAI Parkhal in Amsterdam.

Dan blijft het lange tijd stil rondom Pearl Jam. Bandleden houden zich onder meer bezig met eigen projecten en de band is bezig met de opnames van Yield. Eind 1997 worden er pas weer optredens gegeven. Het betreft vier vooroptredens tijdens shows van The Rolling Stones in Oakland. Ter voorbereiding hierop geeft Pearl Jam een concert in Santa Cruz.

In februari 1998 komt het vijfde album Yield uit en de band lijkt de moeilijkste jaren achter de rug te hebben. Hoewel het album niet op #1 binnenkort in de Amerikaanse Billboard 200 Albums (#2 is de hoogste notering) en al snel in de hitlijsten zakt, wordt het album goed ontvangen en verkoopt het uiteindelijk beter dan No Code. De band doet meer aan promotie dan voorheen (de DVD Single Video Theory wordt uitgebracht), speelt weer in zalen van Ticketmaster en geeft voor het eerst weer een videoclip uit (Do The Evolution). De tour speelt zich af in de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Na terugkeer uit Oceanië stapt Jack Irons op en neemt Matt Cameron zijn plaats in. De Amerikaanse tour is zo'n succes dat de band besluit er een live-album van uit te brengen: Live on Two Legs, verwijzend naar de twee gedeelten waaruit de Amerikaanse tour bestond.

Wederom neemt de band rust en trekt het zich onder meer terug in de studio voor opnames. 1999 is een bijzonder rustig jaar, maar toch wordt dat jaar de grootste 'hit' van de band uitgebracht. Pearl Jam covert in 1998 het nummer Last Kiss (uit 1962 van Wayne Cochran) en geeft het in 1999 uit, waarbij de opbrengsten naar de slachtoffers van de oorlog in Kosovo gaan. Het nummer bereikt #2 in de Amerikaanse Billboard Hot 100, de hoogste notering ooit voor Pearl Jam. In Nederland en België wordt het nummer weinig op de radio gedraaid.

In mei 2000 wordt het zesde album uitgebracht: Binaural. Voor het eerst wordt een album van Pearl Jam niet geproduceerd door Brendan O'Brien. Het lijkt een terugkeer tot het type experimentele muziek van No Code en de teksten zijn veelal somber. Het album komt op #2 binnen in de Amerikaanse Billboard 200 Albums, maar wordt minder dan 1 miljoen keer in de Verenigde Staten verkocht. Niettemin is de tour in Europa en de Verenigde Staten/Canada een groot succes.

Pearl Jam heeft altijd het opnemen van de eigen concerten gepromoot waardoor bootlegs van de band populair zijn. Om kwaliteit van de opnames te waarborgen besluit de band om alle 72 optedens van de tour als officiële bootleg uit te brengen. Net als in 1998 wordt een DVD uitgegeven: Touring Band 2000. Pearl Jam speelt tijdens Pinkpop 2000 en heeft op 3 juli 2000 een optreden in Sportpaleis Ahoy staan.

[bewerken] Roskilde 2000

Pearl Jam speelt op 30 juni 2000 tijdens het Roskilde festival in Denemarken. Tijdens het optreden zorgt een combinatie van slecht weer samen met het uitvallen van de speakers achter in de tent ervoor dat fans naar het podium stormen en negen concertgangers in het gedrang omkomen. Tientallen mensen raken gewond. Als de band de problemen in de gaten krijgt, wordt onmiddellijk met spelen gestopt en geprobeerd om het publiek te kalmeren. Hoewel in eerste instantie allerlei beschuldigingen richting Pearl Jam gaan, wordt de band vrijgewaard van schuld aan het incident. Het festival zelf wordt in versoberde vorm voortgezet, maar Pearl Jam kiest ervoor om de rest van zijn Europese concertenreeks (een show op Rock Werchter en in de Ahoy-zaal in Rotterdam) af te gelasten.

De Amerikaanse tour wordt gestart, door advies van artiesten die soortgelijke drama's hadden doorstaan. Een van deze adviezen komt van Pete Townshend, een muzikaal voorbeeld van Eddie Vedder.

Het album Riot Act (2002) bevat het nummer "Arc" waarin de negen vocale uithalen een eerbetoning zijn aan de negen personen die tijdens het festival in Roskilde omkwamen. Tijdens de hieropvolgende tour werd het nummer precies negen keer gespeeld, en het nummer werd bewust buiten elke bootleg gelaten.

Op 28 juni 2007 droeg Pearl Jam tijdens een concert in het Goffertpark in Nijmegen het nummer Better Man op aan een bij het Roskilde Festival overleden Nederlandse fan, Frank Nouwens. De familie van het slachtoffer was bij het optreden aanwezig. Vedder kreeg zijn toeschouwers even stil toen hij sprak over de tragische gebeurtenis in 2000.

[bewerken] Riot Act en Pearl Jam

Het begin van de nieuwe eeuw is voor Pearl Jam de meest rustige periode geweest. Pas in oktober 2001 treedt de band weer in zijn geheel op, hoewel er twee jaar lang geen tour is. Een maand eerder spelen McCready en Vedder met Neil Young het nummer Long Road tijdens America: A Tribute to Heroes. Het zevende album, Riot Act, komt pas eind 2002 uit. In september 2002 worden hiervoor promotievideos geschoten waarvan 1/2 Full, Love Boat Captain, Save You, Thumbing My Way en You Are worden uitgebracht. Kenneth-'Boom'-Gaspar heeft zich inmiddels op uitnodiging van Eddie Vedder bij de band aangesloten. Stephen Thomas Erlewine van Allmusic schrijft dat "Riot Act is the album that Pearl Jam has been wanting to make since Vitalogy — a muscular art rock record, one that still hits hard but that is filled with ragged edges and odd detours."

In 2003 wordt de DVD Live at the Showbox uitgebracht met een registratie van het concert op 6 december 2002 in The Showbox in Seattle. Het was de tweede van vier warm-up gigs voor de 2003 Riot Act Tour van de band. Pearl Jam tourt door de Verenigde Staten/Canada, voor de derde keer door Australië en voor de tweede keer door Japan. Wederom worden bootlegs van alle concerten gemaakt. In juni 2003 loopt het contract van de band met Epic af en Pearl Jam besluit zonder platenmaatschappij verder te gaan. De eerste uitgave in eigen beheer is het nummer Man of the Hour voor de film Big Fish, van regisseur (en fan van Pearl Jam) Tim Burton. Het nummer wordt genomineerd voor een Golden Globe Award. Daarnaast geeft de band, in samenwerking met Epic, het album Lost Dogs uit (met zeldzame nummers en B-kanten) en de DVD Live at the Garden (van het optreden op 8 juli 2003 in Madison Square Garden). Het optreden op 22 oktober 2003 wordt als Live Album uitgegeven onder de naam Live at Benaroya Hall, in samenwerking met BMG.

De laatste aflevering van de TV-serie Friends is het eerste programma op televisie dat muziek van Pearl Jam mag gebruiken. Het betreft een fragment van het nummer Yellow Ledbetter. In 2004 brengt Epic het album Rearviewmirror (Greatest Hits 1991–2003) uit, wat nog contractueel is toegestaan.

In 2005 tourt de band vooral in Canada. Eind 2005 speelt Pearl Jam voor het eerst in Zuid-Amerika. In 2006 wordt de 2005 show in Seattle uitgebracht onder de naam Live at Easy Street. Opnames van de concerten worden ditmaal niet als bootleg in de winkel aangeboden, maar als MP3 via de website van de band.

Het achtste album van de band, vernoemd naar Pearl Jam zelf, komt in 2006 uit. Omdat er een avocado op de voorkant van de CD-hoes staat, wordt de cd vaak Avocado genoemd. Het is vier jaar geleden dat Pearl Jam voor het laatst een album heeft uitgebracht wat daarmee de langste periode in de geschiedenis van de band is. Platenmaatschappij J Records brengt het album uit en behoort, net als Epic, tot de Sony BMG group. McCready vergelijkt het album met Vs. World Wide Suicide bereikt #1 in de Billboard Modern Rock hitlijst, en is daarmee de eerste #1 in deze lijst sinds "Who You Are" in 1996 en de eerste #1 sinds Given to Fly (1998) in elke Amerikaanse lijst.

De tour in 2006 gaat door de Verenigde Staten, Canada, Australië en Europa. Pearl Jam had in 2000, tijdens Roskilde, voor het laatst in Europa gespeeld. Hoewel de band zich had voorgenomen nooit meer tijdens een festival te spelen, is het de hoofdact tijdens festivals in Leeds en Reading.

In 2007 neemt de band de cover Love, Reign o'er Me van The Who op voor de film Reign Over Me. Verder is er een 13-daagse tour in Europa en heeft de band de hoofdrol tijdens Lollapalooza in augustus 2007. De band geeft in juni 2007 de cd-box Live at the Gorge 05/06 uit met daarop de concerten in het The Gorge Amphitheatre, en in september 2007 de DVD Immagine in Cornice met opnames van optredens in Italië in 2006.

In juni 2008 is Pearl Jam de hoofdact op het Bonnaroo Music Festival, tijdens een tour door de Verenigde Staten. Een maand later speelt de band, samen met Foo Fighters, Incubus and The Flaming Lips, tijdens de VH1 tribute voor The Who.

[bewerken] Heden

In 2009 lijkt Pearl Jam alle bezwaren van de beginjaren achter zich te laten en staat plezier in het maken van muziek voorop. Vedder zegt over het nieuwe album Backspacer: "I've tried, over the years, to be hopeful in the lyrics, and I think that's going to be easier now". Backspacer debuteert op #3 in de Nederlandse Album Top 100, op #9 in de Engelse Top 100 Album Chart en op #1 in de Australische ARIA Top 50 Albums Chart.

Het meest succesvolle album Ten wordt op 24 maart 2009 in vier verschillende paketten opnieuw uitgebracht. Naast het originele album wordt ook een 'nieuwe' (ruwere) versie van het album uitgegeven, het optreden voor MTV Unplugged in 1992 wordt op DVD vrijgegeven en een LP met het optreden op 20 september 1992 in Magnuson Park in Seattle is verkrijgbaar. Het is de eerste heruitgave van alle albums dat zal leiden tot het twintig jaar bestaan van de band met de naam Pearl Jam in 2011.

Regisseur Cameron Crowe is van plan om een film over de band te gaan maken. Nummers van de band zijn op game consoles te spelen (Rock Band, Guitar Hero), Pearl Jam speelt het nieuwe nummer Got Some tijdens de eerste Tonight Show met de nieuwe presentator Conan O'Brien, geeft vijf optredens in Europa tijdens een mini-tour en ontwikkelt nieuwe initiatieven op het internet. Zo konden nieuwe versies van de Ten-nummers worden gehoord na het maken van een puzzel, en konden de negen afzonderlijke afbeeldingen van het nieuwe album Backspacer op het internet worden gevonden waarna een proefopname van een nieuw nummer kon worden gehoord. Ook wordt een promotievideo voor Backspacer gemaakt, een videoclip voor The Fixer uitgegeven en wordt met Pearl Jam TV gestart ter promotie van de aanstaande tour in Australië en Nieuw Zeeland.

Voor het eerst sinds Yield (1998) is een album (Backspacer) van Pearl Jam weer geproduceerd door Brendan O'Brien. The Fixer is de eerste single van het album.

Pearl Jam verlengt het contract met J Records niet en brengt in de Verenigde Staten het album in eigen beheer uit. Daarnaast heeft Target in de Verenigde Staten exclusieve verkooprechten. Ook onafhankelijke platenzaken, iTunes en de eigen website van de band mogen het album verkopen. Internationaal brengt Universal Music Group het album uit.

McCready heeft aangegeven dat Pearl Jam in 2010 eventueel een EP zal uitbrengen met nummers die uiteindelijk niet op Backspacer staan. In 2010 zal een versie van de game Rock Band aan Pearl Jam worden gewijd.

[bewerken] Thematiek

De nummers van het eerste Pearl Jam-album gaan deels over jongeren met moeilijkheden; een thema dat goed aansloot bij de doelgroep van de grungehype, begin jaren negentig. Het nummer Jeremy is gebaseerd op de zelfmoord van een zestienjarige jongen, Jeremy Delle, in Richardson, Texas, die zich in een klaslokaal door het hoofd schoot na hevige pesterijen.

Alive is semi-autobiografisch en gaat over een jonge Vedder die er achter komt dat zijn vader niet zijn echte vader is, en dat zijn echte vader is overleden. Het nummer vormt een drieluik met Once, waarin de jongen door het lint gaat, en Footsteps waarin hij wordt veroordeeld en zijn moeder de schuld geeft. Deze nummers staan ook wel bekend als de Mamasan-trilogie.

Vedder gebruikt vaker de techniek waarbij hij een nummer zingt in de ik-vorm, alsware hij iemand anders. Een voorbeeld is ook Daughter, over een meisje dat dyslexie heeft, en over haar moeder die niet goed weet hoe daarmee om te gaan. Vedders teksten bevatten regelmatig autobiografische elementen, soms in een andere context geplaatst. Het nummer Off He Goes is echter in de derde persoon, hoewel Eddie Vedder meerdere malen heeft aangegeven dat het nummer over hemzelf gaat.

[bewerken] Activisme

Pearl Jam, en met name zanger Eddie Vedder, heeft zich vanaf het begin van de band bezig gehouden met politieke en sociale kwesties. Het pro-abortus standpunt van de band, het gevecht tegen het monopolie van Ticketmaster en de anti-Bush houding zijn de bekendste hiervan. McCready, die aan de ziekte van Crohn lijdt, houdt zich bezig met het genereren van meer bekendheid met de ziekte. Vedder zet zich in voor de vrijlating van de West Memphis 3. Een van hen, Damien Echols, droeg bij aan het nummer Army Reserve van het album Pearl Jam. De band ondersteunt diverse doelen via de eigen website.

Het pro-abortus standpunt van de band komt naar voren in een artikel wat Vedder in 1992 voor het blad Spin schrijft, getiteld Reclamation. Tijdens het MTV Unplugged concert in dat jaar schreef Vedder "PRO-CHOICE!" op zijn arm. Bandleden zij lid van diverse organisaties als Choice USA en Voters for Choice.

Tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2000 steunde Vedder kandidaat Ralph Nader. In 2004 speelde Pearl Jam een aantal concerten ter ondersteuning van John Kerry. Vedder noemde die periode “a time of crisis. We have to get a new administration in”. Hiermee doelde hij op het presidentschap van George Bush (2001-2009). Tijdens optredens in de Verenigde Staten in 2003 gebruikte Vedder een rubberen masker van Bush tijdens het nummer Bu$hleaguer. Vlak voor Election Day 2008 gaf Pearl Jam via de eigen website een documentaire vrij getiteld Vote for Change 2004.

Het nummer World Wide Suicide bekritiseert de oorlog in Irak en het buitenlands beleid van de Verenigde Staten. Tijdens Lollapalooza 2007 zong Vedder aan het eind van het nummer Daughter de tekst "George Bush leave this world alone/George Bush find yourself another home".

Pearl Jam speelt vaak tijdens benefietconcerten. De Bridge School Benefit (1992, 1994, 1996, 1999, 2001, 2003, 2006) is een terugkerend onderdeel. In 2001 was Pearl Jam de belangrijkste act tijdens een VN-concert tegen honger. De Chicago House of Blues werd aan de tour van 2005 toegevoegd ter ondersteuning van de slachtoffers van orkaan Katrina.

[bewerken] Pearl Jam in Nederland & België

Pearl Jam heeft meerdere malen in Nederland opgetreden, vooral begin jaren'90. In België speelde Pearl Jam pas voor het eerst in 2006, hoewel al in 1995 de band (zonder zanger Eddie Vedder) Neil Young begeleidde op het festival Pukkelpop.

In 1992 deed het relatief onbekende Pearl Jam kleinere zalen aan ter promotie van het album Ten. Het album was al in 1991 uitgebracht, maar de tour van Pearl Jam door de Verenigde Staten en Europa zorgde ervoor dat halverwege 1992 het album zeer hoge verkoopcijfers haalde. Het eerste optreden van Pearl Jam in Nederland was op 2 februari 1992 in de uitverkochte Melkweg in Amsterdam. Een maand later volgden optredens in Vera (Groningen), Paard van Troje (Den Haag), Tivoli (Utrecht), De Effenaar (Eindhoven) en Nighttown (Rotterdam); een optreden in Nijmegen werd afgelast.

Het hoogtepunt van Pearl Jam in Nederland, en volgens luisteraars van 3FM in de geschiedenis van het festival zelf, was het optreden op Pinkpop 1992. De band gaf een optreden voor een uitzinnige menigte, waarbij zanger Eddie Vedder vanaf een camera-kraan in het publiek dook.

In juli 1993, enkele maanden voor de uitgave van Vs, keerde Pearl Jam terug naar Nederland. De band speelde twee keer voor een uitverkocht Sportpaleis Ahoy en gaf een verrassingsoptreden in Paradiso in Amsterdam. Geluidsproblemen in Rotterdam en stemproblemen van Eddie Vedder in Amsterdam zorgden er echter voor dat de optredens in 1993 over het algemeen minder indruk achterlieten.

Eddie Vedder speelde in november 1996 samen met The Fastbacks in Vera (Groningen) en een dag later met Pearl Jam voor een uitverkochte RAI Parkhal in Amsterdam. Hoewel het optreden zelf als positief werd ervaren, was de band zelf ontevreden met de locatie en zanger Eddie Vedder refereerde hier nogmaals naar tijdens het optreden in 2009 in Ahoy. Tussen deze optredens zaten slechts nieuwe twee concerten van Pearl Jam in Nederland en een nieuwe deelname aan Pinkpop (in 2000). De concerten vonden plaats in Arnhem (2006, Gelredome) en Nijmegen (2007, Goffertpark).

De concerten in Arnhem en Nijmegen werden door de band gecombineerd met de eerste optredens (als volledige band) in België: op 30 augustus 2006 in het Sportpaleis in Antwerpen en op 29 juni 2007 tijdens het festival Rock Werchter

Op 7 december 2009 werd bekend gemaakt dat Pearl Jam Rock Werchter 2010 zal afsluiten.

[bewerken] Temple of the Dog

Chris Cornell (ex-zanger van Soundgarden en Audioslave) was een voormalig kamergenoot van Mother Love Bone-zanger Andrew Wood en om diens dood te verwerken besloot Cornell om nummers te schrijven. Op het moment dat Vedder landde in Seattle waren Ament en Gossard samen met Cornell bezig aan het project Temple Of The Dog. De naam komt voort uit het Mother Love Bone-nummer Man of Golden Words. Vedder werd erbij geplaatst en zingt als achtergrondzanger bij Say Hello to Heaven en heeft een prominente rol bij het nummer Hunger Strike, een klassieker onder fans van Pearl Jam. In april 1991 werd het album uitgebracht, enkele maanden voordat Ten wordt uitgeven.

[bewerken] Imago

Pearl Jam, en de fans, hadden begin jaren 90 een duidelijk imago: lang haar, geruite houthakkersblousen (flanellen shirts) of mouwloze shirts, kapotte spijkerbroeken, halflange broeken, een wollen muts en schoenen van het merk Converse (de zogenaamde ’Chuckies’ All Stars) of Dr. Martens. Kleding was vaak tweedehands, zoals kleding uit de jaren 70. Mannen hadden vaak een ongeschoren kin. De titel van het nummer Corduroy refereert naar een goedkoop ribfluwelen jasje dat Vedder droeg, totdat het type jasje een enorme prijsstijging kreeg dankzij de beroemdheid van Pearl Jam. Het nummer Corduroy gaat over valse iconen die de media produceert.

Met het vertrek van Dave Abruzzese in 1994 verdween ook het lange haar uit de band. Vedder had zijn haar sinds 1993 halflang, kort in 2001 en verscheen in 2002 met een mohawk-kapsel tijdens de opname van The Ramones in de Rock and Roll Hall of Fame. Sinds 2004 heeft Vedder weer halflang jaar en is hij meestal ongeschoren.

[bewerken] Commercieel succes

In de Amerikaanse Billboard 200 Albums hebben de albums Vs (1993), Vitalogy (1994), No Code (1996) en Backspacer (2009) #1 bereikt. Pearl Jam’s meest verkopende album, Ten (1991) bereikte #2, net als Yield (1998), Pearl Jam (2006) en Binaural (2000). De laagste notering voor reguliere albums van Pearl Jam was Riot Act (2002) die #5 bereikte. Vs (1993) stond vijf weken lang op #1, wat een record voor Pearl Jam is.

Qua verkopen in de Verenigde Staten steekt Ten (1991) met 13 miljoen verkochte albums ver boven de andere albums uit. Vs (1993) volgt met 7 miljoen verkochte albums gevolgd door Vitalogy (1994) met 5 miljoen verkochte albums. De albums No Code (1996) en Yield (1998) zijn beiden meer dan 1 miljoen keer verkocht. De minst verkopende albums zijn de meest recente albums: Binaural (2000), Riot Act (2002) en Pearl Jam (2006) welke allen tussen de 500.000 en 1 miljoen keer zijn verkocht.

Met 13 miljoen verkopen behoort Ten tot de 40 meest verkopende albums allertijden in de Verenigde Staten. Het album werd even vaak verkocht als bijvoorbeeld het album "Whitney Houston (1985) van Whitney Houston en Purple Rain (1984) van Prince and The Revolution.

Pearl Jam’s Ten (1991) staat op #12 van de meest verkopende albums uitgebracht in de jaren’90. De lijst wordt aangevoerd door Double Live (1998) van Garth Brooks en Come on Over (1997) van Shania Twain. In 1992 bereikt het album niet #1 vanwege Some Gave All van Billy Ray Cyrus.

Vs (1993) bereikt #1 door het album Bat Out of Hell II: Back into Hell van Meat Loaf te verstoten, Vitalogy (1994) doet dat met Miracles: The Holiday Album van Kenny G terwijl No Code (1996) dit doet met Jagged Little Pill van Alanis Morissette.

Yield (1998) bereikt #1 niet vanwege de soundtrack van de film Titanic, Binaural (2000) wordt gehinderd door Oops!...I Did It Again van Britney Spears terwijl Pearl Jam (2006) niet #1 bereikt vanwege van 10,000 Days van Tool.

Net als de verkopen in de Verenigde Staten laat ook het aantal weken dat een album in de Amerikaanse Billboard 200 Albums staat een dalende lijn zien. Ten (1991) stond 250 weken in de lijst, gevolgd door Vs (1993) met 67 weken en Vitalogy (1994) met 55 weken. Yield (1998) stond 36 weken in de lijst, No Code (1996) 24 weken, gevolgd door Binaural (2000) en Pearl Jam (2006) die beiden 17 weken in de lijst stonden. Riot Act (2002) stond 14 weken in de lijst.

Van de live-albums is Live on Two Legs (1998) het meest succesvol gebleken. Het album bereikte #15 in de Amerikaanse Billboard 200 Albums, stond 15 weken in de lijst en werd 1 miljoen keer verkocht. Benaroya Hall (2004) (#18, 9 weken) en Live at the Gorge 05/06 (2007) (#36, 2 weken) waren minder succesvol en haalden niet de 500.000 verkopen.

Van de verzamelalbums was Rearviewmirror (2004) het meest succesvol: het album bereikte #16, stond 22 weken in de lijst en werd meer dan 1 miljoen keer in de Verenigde Staten verkocht. Lost Dogs (2003) bereikte een hogere notering (#15), maar stond 11 weken in de lijst en werd tussen de 500.000 en 1 miljoen keer in de Verenigde Staten verkocht.

[bewerken] Trivia

Beroemde fans van de band zijn o.a. Tim Robbins, Cameron Crow, Pete Sampras, David Letterman, Dennis Rodman, Lance Armstrong, Ben Affleck, Sean Penn, Susan Sarandon, Bono, Chris Cornell, Justin Timberlake, Meg Ryan, Olsen twins, Ian Thorpe en Slaven Bilic.
Bekende Nederlandse fans van de band zijn o.a. Jeroen van Koningsbrugge, Giel Beelen en Pieter van de Hoogenband

[bewerken] Discografie

Zie Discografie van Pearl Jam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

[bewerken] Albums

Titel	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste positie	Aantal weken	Opmerkingen
Albums met hitnoteringen in de Nederlandse Album Top 20/50/75/100
Ten	27-08-1991	08-02-1992	14	91
Vs.	19-10-1993	23-10-1993	3	46
Vitalogy	30-11-1994	17-12-1994	11	15
No Code	21-08-1996	07-09-1996	7	13
Yield	03-02-1998	14-02-1998	6	16
Live on Two Legs	24-11-1998	05-12-1998	35	10	Live album
Binaural	16-05-2000	27-05-2000	5	13
Landgraaf Holland, June 12	2000	07-10-2000	63	4	Live album
Riot Act	12-11-2002	23-11-2002	23	11
Lost Dogs	11-11-2003	22-11-2003	75	3	Verzamelalbum
Live at Benaroya Hall- Oct. 22 2003	27-06-2004	31-07-2004	25	7	Live album
Rearviewmirror (Greatest hits 1991-2003)	16-11-2004	04-12-2004	32	9	Verzamelalbum
Pearl Jam	28-04-2006	06-05-2006	2	19
Live in NYC 12/31/92	02-05-2006	-			Limited edition
Live at the Gorge 05/06	26-06-2007	30-06-2007	50	4
Ten (Deluxe Edition)	20-03-2009	28-03-2009	10	10
Backspacer	18-09-2009	26-09-2009	3	11*

Titel	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste positie	Aantal weken	Opmerkingen
Albums met hitnoteringen in de Vlaamse Ultratop 50/100
No Code	1996	07-09-1996	6	8
Yield	1998	14-02-1998	3	13
Live on Two Legs	1998	05-12-1998	42	4	Live album
Binaural	2000	20-05-2000	5	10
Live - 29/5/00: Wembley Arena - London, England	2000	14-10-2000	5	10
Riot Act	2002	23-11-2002	12	4
Lost Dogs	2003	29-11-2003	50	2	Verzamelalbum
Live at Benaroya Hall- Oct. 22 2003	2004	07-08-2004	38	8	Live album
Rearviewmirror (Greatest hits 1991-2003)	2004	11-12-2004	23	14	Verzamelalbum
Pearl Jam	2006	06-05-2006	2	21
Live at the Gorge 05/06	2007	07-07-2007	43	8
Ten (Deluxe Edition)	2009	04-04-2009	20	11
Backspacer	2009	26-09-2009	6	11*

[bewerken] Singles

Titel	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste positie	Aantal weken	Opmerkingen
Singles met hitnoteringen in de Nederlandse Top 40
Alive	1992	08-02-1992	13	7
Jeremy	1992	03-10-1992	tip10	-
Oceans	1993	30-01-1993	21	4
Go	1993	30-10-1993	23	4
Daughter	1994	22-01-1994	tip6	-
Dissident	1994	11-06-1994	16	6
Dissident #2 & #3	1994	26-11-1994	9	6	Live EP's
Spin the black circle	1994	26-11-1994	22	3
Merkinball (I got ID / The long road)	1996	13-01-1996	25	4	EP
Who You Are	1996	17-08-1996	34	2
Given to Fly	1998	24-01-1998	25	3
Wish List	1998	16-05-1998	tip19	-
Last Kiss	1999	26-06-1999	tip19	-
Nothing As It Seems	2000	06-05-2000	tip4	-
World Wide Suicide	2006	06-05-2006	tip18	-
Just Breathe	2009	12-12-2009	29	1*

Titel	Datum van verschijnen	Datum van binnenkomst	Hoogste positie	Aantal weken
Singles met hitnoteringen in de Vlaamse Ultratop 50
World Wide Suicide	2006	13-05-2006	tip9	-
The Fixer	2009	29-09-2009	tip11	-

Hiernaast bracht de band nog tientallen live-albums uit. Gedurende de tour van 2000-2001 bijvoorbeeld maar ook de latere tour uit 2003 door de Verenigde staten werd ieder concert omgezet in een dubbel-of driedubbel-album. Zo ook het optreden op Pinkpop 2000.

Tevens figureerde Pearl Jam als begeleidingsband van Neil Young op diens album Mirror Ball uit 1995.

[bewerken] Dvd's

Er zijn vijf officiële dvd's verschenen:

The Single Video Theory
Touring Band 2000
Showbox 2002
Live at the Garden
Immagine in Cornice

[bewerken] Externe link

(en) Officiële website

Voor meer mediabestanden zie de categorie Pearl Jam van Wikimedia Commons.