Station Arnhem
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
| Arnhem | ||||
 |
||||
| Afkorting | Ah | |||
| Opening | 14 mei 1845 | |||
| Perronsporen | 6 | |||
| Lijn(en) | Rhijnspoorweg, Staatslijn A Spoorlijn Arnhem - Nijmegen |
|||
| Vervoerder | NRS (tot 1890) SS (1890-1938) HSM (1918-1938) NS (vanaf 1938) Syntus (vanaf 2001) |
|||
| Reizigers | 40.110 (2008) | |||
| Coördinaten | 51°59′5″N 5°54′3″E | |||
| Externe link | NS-stationsinformatie | |||
  |
||||
|
||||
Station Arnhem is het belangrijkste station van de Gelderse hoofdstad. Het eerste station in Arnhem werd in 1845 geopend, gelijktijdig met de oplevering van de Rhijnspoorweg. Arnhem is met circa 40.000 in- en uitstappers per dag in reizigersaantallen het negende station van Nederland.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De opening van de Rhijnspoorweg, aangelegd en geëxploiteerd door de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS), bracht Arnhem een stuk dichterbij de rest van Nederland. Voor de opening van de spoorlijn was de reistijd naar Amsterdam nog zeventien en naar Den Haag vierentwintig uur. Aanvankelijk zou de spoorlijn langs de Rijn worden aangelegd, wat een goede uitwisseling tussen scheepvaart en spoor mogelijk zou maken. Bovendien zou het spoor dan niet door het heuvelachtige landschap ten noorden van Arnhem aangelegd hoeven te worden. Desondanks besloot Gedeputeerde Staten tot de laatste variant.
De hoogteverschillen werden overbrugd met een spoordijk. De spoorlijn werd feestelijk geopend op 14 mei 1845. Aanvankelijk reden er drie treinen per dag van en naar Utrecht en Arnhem. Na moeizame onderhandelingen met Pruisen werd op 15 februari 1856 de verlenging van de Rhijnspoorweg naar Duitsland geopend. Op 1 februari 1865 werd de Staatslijn A geopend. Deze spoorlijn, aangelegd door de Staat der Nederlanden en geëxploiteerd door Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS), verbond Arnhem met Deventer en (vanaf 1868) Leeuwarden. De NRS en SS gebruikten het NRS-station gezamenlijk. Door capaciteitsgebrek in het station besloten de NRS en de SS een nieuw station te bouwen, wat werd geopend in 1867. Arnhems derde spoorlijn, de door de Staat der Nederlanden aangelegde spoorlijn Arnhem - Nijmegen, werd geopend op 12 juni 1879.
Arnhem stelde voor deze spoorlijn aan de oostzijde van de stad aan te leggen. Arnhem breidde sterk in deze richting uit. Een gecombineerde spoor- en verkeersbrug op deze plek zou zeer welkom zijn. Uiteindelijk werd de spoorlijn in het westen van de stad aangelegd, met uitsluitend een spoorbrug over de Rijn. De gewenste verkeersbrug (de huidige John Frostbrug) werd uiteindelijk geopend in 1935. Het stationsgebouw werd verwoest tijdens de Slag om Arnhem. Op 8 mei 1954 werd het nieuwe stationsgebouw, een ontwerp van ir. H.J.G. Schelling, geopend. Dit station werd al langer als weinig functioneel beschouwd. Sinds het eind van de jaren '80 leeft het idee het station te vervangen door nieuwbouw. Dit plan wordt van 2007 tot 2011 gerealiseerd. De sloop van het oude station heeft eind 2007 plaatsgevonden, waarna een geheel nieuw station kan worden gebouwd.
[bewerken] Arnhem Centraal
In het kader van het project Arnhem Centraal wordt het huidige station vervangen door een nieuwe transferhal, ontworpen door UNStudio. Ook wordt het station uitgebreid met een vierde eilandperron om de verwachte groei aan te kunnen.
Op 1 oktober 2006 werd een tijdelijk station geopend. Het oude station is eind 2007 gesloopt, met uitzondering van de zogenaamde Sonsbeekentree. Dit koepelvormige entreegebouwtje aan de noordzijde van het station zal worden verplaatst naar Park Presikhaaf om dienst te doen als theehuis[1].
Er is begonnen met de bouw van de nieuwe brede perrontunnel voor de OV terminal, en de aanbesteding van het nieuwe gebouw is in volle gang. In 2008 moet blijken of de OV Terminal van UNStudio, Ben van Berkel, hart van Arnhem Centraal, eigenlijk wel gebouwd kan worden. Het futuristisch vormgegeven nieuwe stationsgebouw is namelijk bijzonder lastig om te bouwen. De gemeente Arnhem vreesde eerder dat Arnhem Centraal daardoor veel meer geld gaat kosten dan was voorzien. Afzien van het ontwerp van Ben van Berkel is volgens de gemeente inmiddels geen optie meer. Volgens de oorspronkelijke planning had begin 2009 het nieuw stationsgebouw voltooid moeten zijn; het vierde perron moet eind 2010 gereed zijn. Het tijdelijke station bevindt zich ongeveer 200 meter ten oosten van het oude station en is door middel van loopbruggen met de oostzijde van de drie perrons verbonden. De loopafstanden vanaf streekbusstation aan de Utrechtseweg (naast de oude locatie) naar het station zijn door de gekozen positie van het tijdelijke station vergroot. Door de klachtenstroom van passagiers werden twee nooduitgangen van het tijdelijke station regulier opengesteld, zodat de loopafstand werd verkort (deze zal echter tot de voltooiing van de nieuwe OV Terminal langer zijn dan de oude afstand). Ook vanaf het Willemsplein (en het centrum) was de loopafstand naar de perrons iets langer door het tijdelijke station. Begin 2007 is een extra ingang aan de kant van het Willemsplein gemaakt (met een vaste trap en een opgaande roltrap).
Naar verwachting is de verbouwing van Arnhem Centraal in 2011[2] gereed en het station verkrijgt dan de status van wereldstation: de status van knooppunt in het internationale spoorwegvervoer wordt meer benadrukt. De afhandeling van de HSL treinen gaat langs een apart perron plaatsvinden.
In de herfst van 2008 is gebleken dat de bouwkosten, die begroot waren op € 65 miljoen, inmiddels zijn opgelopen tot € 90 miljoen en dat er geen bouwbedrijf bereid is het riskante ontwerp uit te voeren. Er vindt overleg plaats tussen ProRail, de gemeente Arnhem, de betrokken ministeries en diverse aannemers om uit de impasse te komen. Voltooiing van het project zou niet voor 2012 te verwachten zijn.
[bewerken] Trein/busverbindingen
 Voor trein- en busverbindingen, zie Openbaar vervoer in Arnhem |
[bewerken] Ongeval
Op dinsdag 21 november 2006 rond 10.15 uur botste aan de oostkant van het station een goederentrein frontaal op een passagierstrein (stoptrein van Zutphen naar Nijmegen). De machinist van de goederentrein was door een rood sein gereden. Er vielen zeker 30 gewonden, acht van hen werden naar het ziekenhuis gebracht. De meeste sporen rondom het station waren onbruikbaar door het ongeluk, aan zowel de oost- als de westkant. Er was dan ook geen treinverkeer mogelijk van en naar Arnhem. Ook het internationale treinverkeer werd er door getroffen.
[bewerken] Foto's
|
.jpg/135px-Station_Arnhem_(12-2005).jpg)
.jpg)
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Station Arnhem op Stationsweb
- Sporenplannen van alle Nederlandse stations en vele andere
- Website project Arnhem Centraal
Bronnen, noten en/of referenties:
- H. Romers, De Spoorwegarchitectuur in Nederland, 1841-1938, Zutphen 1981
- C. Douma, Stationsarchitectuur in Nederland, 1938-1998, Zutphen 1998
- ↑ Koepeltje bij station gaat naar Park Presikhaaf De Gelderlander, 23 juni 2009
- ↑ Station Arnhem zeker niet voor 2011 klaar De Gelderlander, 29 mei 2008
| Spoorwegstations aan de Rhijnspoorweg |
|---|
|
0: Amsterdam Centraal · 1: Amsterdam Muiderpoort · 2:Amsterdam Weesperpoort · 3: Amsterdam Amstel · 4: Duivendrecht · Amsterdam Arena · 6: Amsterdam Bijlmer ArenA · 9: Amsterdam Holendrecht · 11: Abcoude · 16: Vreeland · 19: Nieuwersluis-Loenen · 23: Breukelen · 28: Maarssen · Utrecht Lage Weide · 33: Utrecht Zuilen · 35: Utrecht Centraal · 37: Jeremiebrug · 37: Utrecht Vaartsche Rijn · 38: Houtenschepad · 39: Meerveldscheweg · 40: Vechten · 42: Bunnik · 47: Driebergen-Zeist · 50: Driebergen-Austerlitz · 53: Maarn (oud) · 54: Maarn · 57: Maarsbergen · 62: Heuvelsche Steeg · 68: Veenendaal-De Klomp · 75: Ede-Wageningen · 80: Buunderkamp · 84: Wolfheze · 88: Oosterbeek · 92: Arnhem · 93: Arnhem Velperpoort · 96: Fort Westervoort · 97: Oostzijde Brug · 98: Westervoort · 101: Duiven · 105: Groessen · 106: Zevenaar · 111: Babberich · 115: Elten |
| Spoorwegstations aan de Spoorlijn Arnhem - Nijmegen |
|---|
|
0: Arnhem · 2: Oosterbeek Laag · 3: Rijnbrug· 4: Laarstraat · 5: Arnhem Zuid · 6: De Wetering · 8: Arnhemschestraat · 9: Elst · 10: Reet · 12: Ressen-Bemmmel· 15: Nijmegen Lent · 17: Nijmegen |
