Stratemakerstoren
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
Geplaatst:
04-12-2009  Dit artikel is geheel of gedeeltelijk overgenomen uit andere bronnen
De volgende reden is hiervoor opgegeven: Deels knip- en plakwerk van http://www.stratemakerstoren.nl/geschiedenis_1919_1.html. Het is mogelijk dat de tekst met toestemming van de auteur of van een andere bron gekopieerd is, maar dat dit niet duidelijk gemaakt is bij het aanmaken van dit artikel. Indien dit het geval is, kaart dit dan a.u.b. aan op de overlegpagina van dit artikel en op de betreffende verwijderlijst. Als je een auteursrechtvrije invulling voor deze pagina weet, aarzel dan vooral niet en vervang deze tekst door jouw bijdrage. Vergeet dit dan niet te melden op de verwijderlijst. Pas als het artikel volledig is herschreven of de auteursrechtensituatie is opgehelderd kan dit sjabloon verwijderd worden. Geef dit aan op de lijst door het toevoegen van de reden. (↓/✂) |
De Stratemakerstoren is een rondeel of een bastei aan de Waalkade in Nijmegen. In het gebouw en een aanpalende ruimte is een museum gevestigd.
Inhoud |
[bewerken] Ontstaan
Het rondeel is gebouwd om een waltoren uit de 14e eeuw te vervangen. Deze hoge waltorens waren na de uitvinding van het kanon te kwetsbaar en zijn daarom verlaagd en verbouwd tot rondelen. De oudste vermelding dateert uit 1526: het "roendeel bij der Veerpoirten".
[bewerken] Bouwvorm
De Stratemakerstoren is gebouwd uit laatmiddeleeuwse moppen, blokken mergelsteen en Naamse hardsteen. Het is een halfcirkelvormig bouwwerk dat uit de stadsmuur naar voren stak. Door het gebouw loopt een halfcirkelvormige weergang met schietgaten die een verbinding vormt tussen twee kazematten.
[bewerken] Naam
Hoe de toren aan zijn naam komt, is onduidelijk. De naam duikt plotseling op in een stadsrekening van 1569. Elders in het land werd dit soort torens wel genoemd naar de leden van het gilde dat in tijden van strijd een bepaalde toren moest bemannen, maar Nijmegen kende waarschijnlijk geen stratenmakersgilde; wel zou in de 16e eeuw een stratenmaker nabij de toren hebben gewoond. Een andere verklaring zou kunnen zijn dat stratenmakers de toren in rustige tijden mochten gebruiken als opslagplaats.
[bewerken] Gebruik
Waarschijnlijk heeft het rondeel een rol gespeeld in de Tachtigjarige Oorlog. In 1789 verleent het stadsbestuur toestemming om de toren te overbouwen. Het gevolg is dat hij wordt verlaagd en dat aan de Waalzijde een deel van de enorme buitenmuur wordt weggekapt om ruimte te maken voor woningen. In dit woningencomplex vestigt C. Alewijnse in 1900 een fabriek. De weergang en kazematten blijven in gebruik als opslagruimte en doen in 1944-45 dienst als schuilkelder. In 1986-87 komt bij sloopwerkzaamheden de bovenbouw van het rondeel tevoorschijn. Het bouwwerk is tegenwoordig een rijksmonument.[1] Sinds 6 mei 1995 is in het rondeel Museum De Stratemakerstoren gevestigd.
Bronnen, noten en/of referenties:
- Website museum De Stratemakerstoren
- De Stratemakerstoren, rondleiding, Intern gebruikte handleiding voor rondleiders museum De Stratenmakerstoren, juli 2000
| Referenties: |
