Rheden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Voor de gelijknamige plaats in Duitsland, zie Rheden (Nedersaksen)

Rheden

Gemeente in Nederland

Situering

Hoofdplaats

52°0' NB 6°2' OL

Algemeen

Oppervlakte

84,39 km²

- land

81,73 km²

- water

2,66 km²

Inwoners (31 mei 2009)

43.561^? (533/km²)

Belangrijke verkeersaders

A348 N348

Politiek

Burgemeester (lijst)

Petra van Wingerden-Boers (VVD)

Economie

Gemiddeld inkomen (2006)

€ 13.900 per inw.

Gem. WOZ-waarde (2008)

€ 244.000

WW-uitkeringen (2007)

21 per 1000 inw.

Autobezit (2007)

446 per 1000 inw.

Overig

Postcode(s)

6880-6883, 6950-6953, 6955-6957, 6990-6991, 6994

Netnummer(s)

026, 0313

CBS-code

0275

CBS-wijkindeling

zie wijken en buurten

Website

www.rheden.nl

Foto's

Nederland

Rheden ( uitspraak (info·uitleg)) is een plaats en gemeente in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 43.561 inwoners (31 mei 2009, bron: CBS) (waarvan 7.450 in het dorp Rheden zelf) en heeft een oppervlakte van 84,29 km² (waarvan 22 km² water). De gemeente Rheden maakt deel uit van de Stadsregio Arnhem-Nijmegen.

De gemeente ligt ten oosten van Arnhem. De Veluwe fungeert als noordelijke grens en de IJssel als zuidelijke grens. De dorpen liggen als een gordel in deze strook tussen bos en rivier. Het grondgebied van de gemeente omvat enerzijds de stuwwal, heuvels, bossen, heidevelden en beken van de Veluwezoom en anderzijds de IJsselvallei met uiterwaarden.

Omdat de twee grootste dorpen Velp en Dieren aan de west- respectievelijk oostrand van de gemeente liggen, is het gemeentehuis in het centraal gelegen dorp De Steeg gevestigd.

Inhoud

1 Geschiedenis
2 Wapen van de gemeente
3 Kernen
- 3.1 Het dorp Rheden
4 Zetelverdeling gemeenteraad
5 Bekende inwoners
- 5.1 Geboren in het dorp Rheden
- 5.2 Woonachtig in de gemeente Rheden
6 Aangrenzende gemeenten
7 Zie ook
8 Externe link

[bewerken] Geschiedenis

De gemeente Rheden ontstond in 1573 toen de schoutambten Velp en Rheden samengevoegd werden tot het schoutambt Rheden. De keuze voor de naam Rheden werd gemaakt omdat het Rhedense schoutambt meer inwoners telde.

Al voor de jaartelling vestigden mensen zich op de Veluwe. De oudste vermeldingen van dorpen van de gemeente Rheden dateren uit de 9e eeuw, te weten Velp en Dieren. Aan de voet van de Veluwezoom ontstonden veel landgoederen, die een vrijwel ononderbroken rij vormden van Arnhem tot Dieren. Voorbeelden zijn Kasteel Middachten (14e eeuw), Kasteel Biljoen (16e eeuw) en Huis Rhederoord (18e eeuw). De landgoederen en hun bewoners verschaften de lokale bevolking werk. De kastelen boden tevens een veilig heenkomen in tijden van onrust.

In de loop van de 19e eeuw vestigden veel renteniers en gepensioneerden zich in de gemeente Rheden, met name in De Steeg en Velp. De nabije aanwezigheid van een stad (Arnhem) en de mooie natuur waren factoren die de groei van de gemeente Rheden stimuleerden. In 100 jaar tijd verviervoudigde het inwoneraantal van 5000 naar 23.000. Het dorp Velp is nu het grootste dorp van de gemeente.

[bewerken] Wapen van de gemeente

Het wapen van de gemeente, waarvan de kleuren terug komen in de vlag van de gemeente, is het wapen van het oude adellijke geslacht Van Rheede dat in de omgeving heeft gewoond. De officiële omschrijving is "Van goud, beladen met een rechterschuinbalk van keel, gebroken met een barensteel van drie hangers van lazuur".

[bewerken] Kernen

De gemeente telt zeven dorpen, gerangschikt naar inwoneraantal:

Dorp	Inwoneraantal
Velp	17.669 (2005)
Dieren	14.842 (2008)
Rheden	7.450 (2008)
De Steeg	1.280 (2003)
Ellecom	1.105 (2003)
Spankeren	1.058 (2003)
Laag-Soeren	852 (2003)

[bewerken] Het dorp Rheden

De naam Rheden komt van Rheton wat "plaats waar het riet groeit" betekent. Het dorp wordt voor het eerst genoemd in 1059 als Rethen. In de 12e en 13e eeuw wordt de naam van het dorp ook geschreven als Rethe, Rhede, Rede en Reden. De rivierklei van de IJssel was goed bruikbaar om bakstenen van te maken en Rheden is dan ook lang een steenbakkersdorp geweest. In de winter kon men niet werken in de steenfabrieken en werd armoede geleden. In de negentiende eeuw vestigde zich ook andere industrie in het dorp.

Bezienswaardig in het dorp Rheden is de protestantse Dorpskerk, omstreeks 1500 gebouwd met romaanse toren uit de 12e eeuw. Bij het dorp Rheden bevinden zich het Bezoekerscentrum Veluwezoom en de Posbank.

[bewerken] Zetelverdeling gemeenteraad

PvdA 7 zetels
Gemeentebelangen 6 zetels
VVD 4 zetels
CDA 4 zetels
SP 3 zetels
GroenLinks 2 zetels
ChristenUnie 1 zetel

[bewerken] Bekende inwoners

[bewerken] Geboren in het dorp Rheden

Erik Breukink (1964), wielrenner, ploegleider en sportjournalist
Paul Meijer (1915-1989), acteur
Tom Ordelman (1957), journalist, dichter, schrijver, publicist en literair vertaler
Anneke Blok (1959), actrice

Voor bekende inwoners die zijn geboren in andere dorpen van de gemeente, zie onder die dorpen.

[bewerken] Woonachtig in de gemeente Rheden

De latere minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek zat van 1970 tot 1974 in de gemeenteraad van Rheden. Hij woonde in 1970 in Dieren, maar verhuisde al snel naar Velp, waar hij tot begin jaren '80 woonde.
Schrijver Louis Couperus woonde tot zijn dood in 1923 een paar maanden in De Steeg.
Simon Carmiggelt bracht zijn vakanties door in een pension aldaar.
Ook cabaretier Wim Kan woonde in Rheden.
Politicus en oud-Commissaris van de Koningin in Gelderland Molly Geertsema woonde van 1976 tot eind jaren '80 in kasteel Middachten bij Ellecom. Johan Huizinga woonde er zijn laatste levensjaren en stierf er op 1 februari 1945.

[bewerken] Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Rozendaal		Brummen
Arnhem		Bronckhorst, Doesburg
Westervoort	Zevenaar

Hoewel Duiven ten (zuid)westen van Rheden ligt, grenzen deze gemeenten niet aan elkaar. De smalle strook ten zuiden van de IJssel die Rheden en Duiven van elkaar scheidt, hoort bij Westervoort.